Tócame por mor do oficio, máis do desexable, facer acto de presencia cando unha familia chora a perda dun ser querido.

A cousa vai así. Unha vez notificado o pasamento toca concretar día e hora do funeral. É unha xestión rápida. Achégome sempre que podo ao velorio para acompañar a familia e rezar con eles. Ese primeiro encontro con quen padece unha perda irreparable talvez sexa unha das situacións máis incomodas. Estarán moi abatidos? Serán xente de fe? Como romper o xeo? Que dicir?... preguntas que condensan nervios e ganas de facerlles ben.

Escapo de convencionalismos e tópicos. Á hora de dar o pésame penso que as frases feitas son frías, din pouco, e andan baleiras de sentimento. Intento non finxir, adáptome ao que vexo, e fago un esforzo para que sintan o meu achego e cariño. Abofé, regreso á parroquia satisfeito.

Ben deles defuntos coñecidos, xente de fe que frecuentaba a igrexa. Vaia por diante que merecen todo o respecto do mundo. Compre non esquecer como viviron e que cousas foron importantes para os que parten deste mundo. Évos unha traxedia ese distanciamento familiar que no postremeiro da vida illa en soidade. Tamén representa, a todas luces, un dano moral esa ameaza de prescindir na despedida de toda referencia á vida do finado, é dicir, banalizar os seus quereres, as súas opcións fundamentais, crenzas relixiosas, etc. Montes e moreas de asuntos a ter en conta.

Unha voz amiga co ton indignado maldí as medidas do estado de alarma. Non comprendo que impidan o acompañamento físico dos enfermos, menos aínda, que os casos críticos afronten coma cas rabiosos a recta final. Hai que darlle unha volta con serenidade a este tema. Algunha persoa vive con angustia a posibilidade de enfermar e morrer de xeito tan dramático. Faime cavilar...

Á hora do funeral longas facianas con rictos tristes que palidecen de impotencia, poñendo patas arriba o sentido da celebración e dificultando a transmisión da mensaxe. Na celebración falo o xusto, preferible pecar por defecto.

Dentro da igrexa, polo xeral, respírase tristura e desconcerto. A comunidade reunida non presta atención, está ausente.

“Entón Xesús saíulles ó encontro dicindo: Alegrádevos.

Elas, achegándose, abrazáronlle os pés e prostráronse ante el. Xesús díxolles: Non teñades medo: ide avisar a meus irmáns de que marchen para Galilea, que alí me verán.”

Os xestos necesarios e as palabras contadas para conectar e activar un cambio. Un susto de morte que de seguido se transforma en alegría vital. Non teñades medo. Son eu.

Hoxe volvemos á nosa galilea persoal, a percorrer o camiño da vida, pero dunha maneira distinta. Ollos novos para saber acompañar e atinar coas palabras e cos xestos. Ollos que miran con tenrura e non desprezan a vida. Miradas cómplices que acompañan, consolan e alivian.

Unha oración por todos os finados de coronavirus.

#QuedaNaCasa

#RezaNaCasa

Abofé, acotío ando revolvendo no mundo dos sentidos deixándome atrapar polo pasado. Pouco pragmático, a intuición amósame pistas que me falan dunha realidade imperceptible á simple vista. Déixome levar.

Alfredo, zapateiro e comercial de pensos e produtos ao por maior, rifaba comigo. As nosas disputas remataban cun “amaña a cabeza, carafio!”. Tiña máis razón cun santo. Non o logrei. Ti, o que está a ler, talvez teñas a cabeza no seu sitio.

Sei ben que para facer crible unha opción sobran os discursos. A verborrea esparexe palabras que leva o vento. Haberá que combinar feitos e palabras. Pois ben, no meu teclado só teño palabras, queren saír, e posto que as normas do declarado estado de alarma o permiten, aí as ledes.

A cabeza, chofer destro que guía as nosas decisións, perde o xuízo cando bate cunha emoción grande. Un accidente, fortuíto o provocado, altera o curso dos acontecementos e fai saltar polos aires as seguranzas todas. Cando o corazón toma o control dos mandos a vida vólvese imprevisible, marabillosa e feliz.

“Pedro e mailo outro discípulo, a quen amaba Xesús, saíron correndo cara ó sepulcro. Corrían os dous á par. Pero o outro discípulo correu máis lixeiro ca Pedro, e chegou primeiro ó sepulcro.

Entón chegou tamén Simón Pedro, que o seguía, e entrou no sepulcro. Viu os lenzos pousados alí. Pero o sudario que envolvera a súa cabeza, non estaba cos panos, senón á parte, enrolado noutro lugar. Entón entrou tamén o outro discípulo, que chegara primeiro, ó sepulcro; viu e creu.”

O encanto de moitas mulleres radica en que deixan facer ao corazón. As Marías da historia de Xesús intúen luz de vida entre as tebras da morte. Asustadas corren anunciar que o corpo do Amado non descansa na sepultura. Os compañeiros do Mestre non dan creto ata que comproban in situ a veracidade daquel anuncio.

Paseniño, a sensatez e a razón van cedendo espazo ao latexo dunha absurda esperanza. Os lenzos e o sudario enrolado semellan indicios desconcertantes que a intuición resolve en favor da Vida.

Entrar na cámara sepulcral representa acceder á dimensión transcendente da vida. Ver vida no interior dun sepulcro? Imposible. No camposanto oio dicir as veces: “aquí non lle hai nada”. Frase contraditoria. Non atopamos vida dentro do panteón e tampouco a descubrimos polas alturas.

Temos que cambiar de chofer! A cabeza non ten repostas e unicamente pode guiarnos cara o absurdo das nosas vidas. Non te peches dentro do evidente. Deixa libre ao corazón. Corre detrás do anuncio da Vida. Busca luz. Perde a cabeza. Soña eternidade. Presinto que algo bo está a acontecer. Hai futuro!

Resurrección.

#QuedaNaCasa

#RezaNaCasa

Nacín o ano mil novecentos setenta e catro. Da década dos setenta gardo contados recordos. Paso a contar un deses primeiros que quedaron fixados na miña memoria.

O nome dunha das habitacións da casa materna era o cuarto grande. Un espazo amplo, con dúas portas de acceso dende o corredor, cuxa estrutura cambiara debido á construción, dentro del, do baño.

Diseminadas polo piso de madeira do cuarto grande repartíanse catro huchas. A hucha máis pequena contiña fabas. Unha grande repleta de roupa das camas cun saco de cachiños de esponxa de cores por riba. Os anacos de esponxa empregábanse para recheo de almofadas e coxíns e, de cando en vez, para liortas clandestinas. Outra arca voluminosa gardaba roupa de vestir de cando a época de Barcelona. As maletas das viaxes cara a Cidade Condal, un televisor, mesmo o rolo de vimbio e un berce de metal impedían levantar as tapas das huchas. Na última das tullas cazarolas, pratos, vasos e demais aveños domésticos que viñeran da estadía lonxe da aldea.

A máquina de coser da avoa e unha cama con dous colchóns de espuma completaban os mobles da peza. No teito unha tella de plástico cedía paso á luz que bañaba o cuarto grande. O apousento resultaba ideal para botar unha sesta ou para os xogos disparatados dos nenos. Lembro como camiñabamos nas puntas dos pes evitando o renxido das táboas.

Gustábame moito remexer. Ben sabemos que as cousas que están fora do alcance dos nenos posúen gran poder de atracción. Abrir aqueles mobles requiría tempo e destreza.

A curiosidade non coñece fronteiras. Un bolso, tipo fin de semana, dende a cimeira dun armario reclamaba atención. Pronto caeu nas miñas mans. Aquel bolso ríxido contiña fotos, postais, algunha carta e outros papeis. Co paso do tempo alí foron parar un ou dous telegramas urxentes de cando morreron os avós. Nas miñas mans aquel papel escrito a máquina conectábame con sucesos pasados lutuosos.

A tristura máis fonda visítate da man da morte. O pesar pola perda de alguén amado instálase na túa vida indefinidamente, e ogallá arramplara co fin de semana e marchara de vacacións.

Un telegrama, un tarxeta de visita, condolencias no libro de firmas,...

O corazón ponse morriñento e chora cando ve partir o amor. Un amor inesquecible que vai sempre contigo. Ese mesmo amor ciscase sobre unha morea de cousas empapándoas dun novo significado e gran valor.

A morte visitounos na década dos oitenta e chamou polos avós. Os achegados compartiron o pranto polos finados. Rematando os noventa esa señora ataviada de negro mortal levounos o máis prezado... E, fai nada, o inimigo inflixiu un novo castigo, arrincando a raíz máis vella da nosa estirpe.

“Non está aquí, resucitou tal como dixera. Vinde ver o sitio onde estaba. E ide axiña dicirlles ós seus discípulos: "Resucitou de entre os mortos e vai diante de vós para Galilea: alí o veredes". Iso é o que vos tiña que dicir.

Elas marcharon do sepulcro con toda a présa, con temor pero cheas de gozo; e correron para llelo comunicaren ós seus discípulos.”

A miúdo vou ver o sitio onde están. Sinto alivio ao entrar en contacto con ese mundo espiritual. Mundo real e próximo de afectos e certezas.

Parece que foi onte! O tempo humíllase perante a única forza capaz de derrotar o escuro destino de todo ser vivo. Todos buscamos unha saída. Andamos tras a fórmula que nos permita ir tirando sen perder a frescura de outrora. Escalar un alto para divisar o que se agocha detrás do infranqueable parapeto de dura pedra.

Conservo a curiosidade de neno o que me fai remexer buscando segredos ocultos. Nesta tarde enriba dunha mesa atopei un álbum con historias pasadas. Manuscrito. Nunha das páxinas finais unha foto e, ao pé, unha mensaxe. A foto inmortalizaba con precisión o momento dun reencontro. A xente reloucaba de felicidade. Non se vía nada máis. Amor e felicidade eternas.

Lembrades o telegrama da maletiña? Tedes un.

Resucitou de entre os mortos. STOP.

Vai diante de vos. STOP.

Comunicádello a todos. STOP.

Esta é a mensaxe.

Acouga.

Pronto nos veremos.

Bo camiño!

#QuedaNaCasa

#RezaNaCasa

Unha situación que escapa ao noso maxín e que parece froito dun pesadelo obriga as autoridades a declarar o estado de alarma. Catorce de marzo de dous mil vinte.

Dende aquela pechámonos na casa para loitar contra esta pandemia que deixa un rastro de medos e morte. Por mor da pandemia avanza a incerteza sobre o porvir das nosas xentes e a inseguridade instalase nos recibidores dos nosos fogares. Esta peste ronda por cerca, nas escolas, nos centros laborais, nos comercios, anda polas prazas e rúas, etc. ameazando a saúde con febres, desazo e pneumonías. Aló van miles de mortos. Calo a boca.

Atados de pes e mans. Unha sensación de impotencia recorre o noso corpo. A reacción pasa por quedar na casa. E, para máis inri, atemorízanos a pantasma da ruína económica.

Unha crise vital, familiar e persoal, de corpo, mente e espírito, fai acto de presencia.

Eu recoñézoo, amolecín. Sensibilidade a flor de pel. Percepcións sensoriais novas e imprevisibles. Un leve sinal precipita unha reacción íntima de recordos, persoas, tristura, carraxe, ledicia, desexo, en definitiva, emoción desatada. Saudade a cachón. Arela de desfrutar en liberdade e convivindo calmos.

 “Pois non temos un Sumo Sacerdote incapaz de se compadecer das nosas debilidades, senón un Sumo Sacerdote probado en todo coma nós, fóra do pecado.”

“Entón colleron a Xesús. Cargando el mesmo coa cruz, saíu para o lugar chamado da Caveira, que se di Gólgota en hebreo. Alí o crucificaron, xunto con outros dous, un a cada lado, e Xesús no medio.”

Xesús  cargando coa cruz camiño do lugar da Caveira. O camiño gris énchese de dor, sangue e suor. Os pasos do condenado debuxan un percorrido interminable de destrución e morte. Cando acabará?  Xeonllos en terra para bicar o po nun esforzo inhumano por camiñar. E a soidade que vai descendendo coma solpor que despide o día entre escuros silencios e o invade todo. Pánico, tormento e abandono.

Hoxe quedo mirando a cruz. Xesús, aquel home bo, sabio e milagreiro, colgado na cruz.

Quen rebuscando na súa vida non atopa motivos para enviarlle a Deus un reproche? Mais descubro os padecementos do Fillo de Deus e ante a cruz pásame a rabecha. “Probado en todo coma nós.”

A cruz amosa un Deus humano e limitado, namentres, nós apetecemos ver portentos e milagres. Non nos convén. En diante, prescindiremos da parte humana e mortal para quedarnos unicamente co mito.

Os tempos modernos buscan deuses máxicos e submisos á vontade humana. Superhomes eficaces de ciencia ficción que reaccionan decontado e sen facerse esperar. O mundo, enfeitizado pola cultura do descarte, rexeita todo o que non serve ou non produce. Instalados na cultura do desacougo andamos ás présas, queremos todo, e agora xa. Os sabios dos nosos días son duros de testa e, parapetados no progreso, desconectan da historia pasada.

Máis e máis pégas a ese Deus inútil que atura desgrazas e oferta felicidade alá no alén. Que esperar dese home que foi espido, insultado, maltratado, e sacrificado? Onde está Deus? Que fai ante o mal? De existires non permitiría tantas desgrazas!

O símbolo da cruz é contraditorio.

Xesús descifra o misterio e o sentido da vida.

El non te abandona, non o fagas ti.

#QuedaNaCasa

#RezaNaCasa

Mañá recollemos o año e, de paso, mercamos unhas ameixas e pescada. Quen leva á Ponte o amoado para as empanadas? Que non esqueza o biscoito! Froitas, produtos da horta e os doces, feitura dalgunha veciña ou dalgún convidado, completaban a abondosa e variada mesa. Por certo, nunca fallaba a tarta xeada que se recollía na do Zapateiro á hora exacta pois aínda non había conxelador.

Armábase un bo zafarancho. Provistos de vasoiras, fregonas, trapos, cubos etc. atacabamos paredes, piso, mobles, banquetas, cadeiras e todo canto se puxera por diante. Mantas e cobertores pasaban polo río. Limpa como unha patena toda a casa recendía a frescura. Vésperas de festa.

Non había lugar á improvisación. O primeiro día da festa erguerse cedo para cazolear e botar unha man. Superada a fase inicial, os potes fervían no lume, era o momento de perfilar a imaxe. Camisa e garabata, pantalóns con raia, mocasíns, e algún extra, formaban o indumento requirido para tal ocasión.

Na misa, con botafumeiro e procesión, xuntabámonos os veciños para honrar aos santos. Todo se facía co entusiasmo propio de quen ama ás súas raíces.

En regresando, uns retoques antes de sentar á mesa. Ían chegando os invitados. Os anfitrións exhibían esas dotes propias da terra: xenerosidade, amabilidade e tenra acollida. Recollidos no lar persoeiros prezados e destacados, únicos e irrepetibles, familia e amigos.

"Se a familia é moi pequena para comer o año enteiro, que se xunte co seu veciño, co máis próximo á súa casa, de xeito que, tendo en conta o número de comensais, o año se axuste ao que entre todos poidan comer."

O programa da fallo nas cantidades pola desproporción entre comida e número de comensais. Estudos xenéticos descubriron que o ADN galego ven de serie ca versión farturenta: un come por tres. E que cho reparta o corpo.

"Comprendedes o que fixen convosco? Vós chamádesme "Mestre" e "Señor" e dicides ben porque o son. Logo, se eu, o Señor e o Mestre, vos lavei os pés, tamén vós debedes lavarvos os pés uns a outros.

Deivos así un exemplo, para que, como eu fixen convosco, así fagades tamén vós."

Xuntos a redor da mesa comemos e bebemos. O mandado pretérito obedecese cando preparamos a mesa. Mesa preparada, comensais unidos, manifestación de fortaleza e anticipo de alegría transcendente. Da mesa, engalanada de flores e mantel, procuramos o alimento que nos soergue. As viandas obtéñense ca suor e o compromiso, en esencia, froitos do amor. Viños deliciosos, avellados, con corpo, para lograr un maridaxe feliz que purifica e perdoa. Comer e beber con calma. Degustar a compaña dos íntimos e o proveito do meloso alimento. Derriba da mesa está todo o sabor das palabras e dos xestos que nutren a alma con pulos de vida.

A metodoloxía do Mestre: traballar e desvelarse polos demais, humildade e discreción, actitude de servizo, os pequenos detalles,... Pedagoxía do amor que pasa desapercibida e que se imparte cada día.

Dos devanceiros herdamos tradicións e costumes que convén exercitar. Eles viviron intensamente e deron exemplo. É moi importante volver aos fundamentos, e  redescubrir o que é esencial a través daquilo que se toca e que se ve. A festa, sinal de amor, adiviñase como o camiño privilexiado para atoparnos con Deus.

Lembra: “Para que o fagades vos tamén.”

Hoxe convídote a miña festa.

#QuedaNaCasa

#RezaNaCasa